Artykuł stanowi próbę interpretacji narratologicznej poematu Juliana Tuwima „Kwiaty polskie”. W utworze tym fabuła fikcjonalna ciekawie przeplata się z wątkiem autobiograficznym, w konsekwencji zmienna jest konstrukcja podmiotu narracji i jego pozycja w świecie przedstawionym, podobnie jak narratorów personalnych oraz związanych z nimi fokalizatorów. Podmiot wspomnień, chociaż staje się jedną z postaci i w różnym stopniu bywa świadkiem relacjonowanych wydarzeń lub ich uczestnikiem, pojawia się również w sytuacjach osobliwych, w których zakresu jego wiedzy o czynach innych postaci nie można uzasadnić współobecnością w świecie przedstawionym. Autotematyczny fragment utworu stanowi klucz do zastosowanej w poemacie techniki kreacji, ale zarazem komplikuje zasady organizacji fikcji, za które odpowiada jako nadrzędna instancja narratorska ogrodnik Ignacy Dziewierski, wcześniej występujący w poemacie w trzeciej osobie jako jedna z głównych postaci. Na końcu dzieła pojawia się sugestia, że to autor wyczarował wszystkie postaci z obserwacji układanego przezeń bukietu kwiatów, od której poemat się rozpoczyna.

Tematem artykułu są różne formy awangardowej kolektywności i współpracy w twórczości Anatola Sterna. Istotnym aspektem zaproponowanego ujęcia staje się wyeksponowanie kluczowej sprzeczności między kolektywnymi i indywidualistycznymi tendencjami w obrębie awangardy. Autorka analizuje kolektywne praktyki twórcze i formy kooperacji, w jakie angażuje się autor „Europy” w latach dwudziestych XX wieku i późniejszych, wskazując wśród nich na współdziałania artystyczne podejmowane m.in. z Aleksandrem Watem, Brunonem Jasieńskim, Mieczysławem Szczuką, Henrykiem Berlewim, Stefanem Kordianem Gackim, Stefanem i Franciszką Themersonami czy Alicją Stern. Celem artykułu jest uchwycenie odmienności i różnorodności praktyk twórczości kolektywnej, ukazanych w horyzoncie teorii awangardowej grupowości, kolektywności i współpracy, formułowanych zarówno przez teoretyków i historyków awangardy, jak i samych artystów, oraz zaproponowanie możliwych kierunków przyszłych badań nad awangardową kolektywnością.

Jarosław Iwaszkiewicz zwiedzał wiele krajów, nie tylko europejskich, podróżował także po Polsce, a wrażenia zapisywał w utworach i dziennikach. W tomie „Album tatrzańskie”, wydanym w 1976 roku, góry Tatry określił jako „najpiękniejsze na świecie”. Tatry są jednym z ważniejszych miejsc na wewnętrznej mapie poety – definiują początek i kres jego drogi twórczej. Pisarz związany był z nimi ze względu na koneksje rodzinne, relacje artystyczne. Ponad 50 lat kontaktu z Tatrami skutkowało przygotowaniem wymienionego tomu. Zbiór obejmujący teksty z przeszło półwiecza jest zróżnicowany artystycznie i gatunkowo. Zawiera lirykę, prozę poetycką, wspomnienia.
„Album tatrzańskie” to pożegnanie z górami, z przyjaciółmi. Dominuje w nim poczucie przemijania, bezpowrotnej utraty wszystkiego, co kochał, marginalnego znaczenia własnej twórczości. Pisarz, któremu zazdroszczono sukcesów, apanaży i pozycji w kulturze, żegna się ze swoim życiem w żalu i rozczarowaniu.

Autor artykułu śledzi temat Zagłady w twórczości Adama Zagajewskiego, analizując wybrane teksty poetyckie i eseistyczne drukowane od lat osiemdziesiątych XX wieku. Praca składa się z kilku części: pierwsza zawiera recepcję poezji Zagajewskiego, natomiast kolejne ujawniają zainteresowanie autora „Płótna” tematem Holokaustu. Gdy opinie o afirmatywności poezji i skłonności Zagajewskiego do estetyzacji skonfrontuje się z wierszami o charakterze interwencyjnym, krytycznym, można dostrzec prześlepienie pewnych wypowiedzi autora. Zagajewski przybiera w nich rolę nie tylko poety przemawiającego w imieniu nieobecnych/zamordowanych, lecz również przedstawiciela pokolenia postpamięci. Ten aspekt okaże się kluczowy ze względu na poszukiwanie formuł i sposobów zbliżenia się do przeszłości przez medium wyobraźni jako naczelnej kategorii, która umożliwi przemieszczanie się między różnymi planami czasowymi i solidaryzowanie z różnymi grupami ofiar.

Autorski styl głośnej lektury własnych wierszy Zbigniew Herbert wywiódł z filozoficzno-elegijnej tonacji debiutanckiego tomu „Struna światła”. Dowodzą tego radiowe recytacje poety z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku oraz publiczne wykonania podczas wieczorów autorskich z lat osiemdziesiątych XX wieku. Zarejestrowane wtedy utwory Herberta brzmią jak rzeczowy wykład stoika na temat zasady świata, a zarazem świadectwo powinności etycznej wygłoszone nad trumną przyjaciela. W trakcie ostatniej sesji nagraniowej, w 1998 roku, autor zmienił sposób recytacji swoich liryków na bardziej osobisty, wzmacniając ich wymiar katastroficzny – z jednej strony; i psychologiczno-liryczny – z drugiej. W akcie lektury skryptoralnej wierszy nagranych przez Herberta możemy obserwować tę różnicę stylu i interpretować ją w porządku afektywnym – jako wyjątkowe spotkanie z przemienionym poetą.

Celem artykułu jest opisanie związków, jakie zachodzą między porządkiem językowym a porządkiem obrazowym (obrazowania) w poezji Andrzeja Sosnowskiego, jednego z najbardziej znanych poetów debiutujących po 1989 roku. Punktem wyjścia uwag o obrazowych elementach tych wierszy jest przedstawienie charakterystycznej dla Sosnowskiego filozofii języka, którą wyróżnia dowartościowanie cielesnych początków tegoż. W kolejnych podrozdziałach omówione zostają trzy przypadki rozumienia obrazu w tej twórczości: najpierw jako rysunkowych elementów bezpośrednio wkomponowanych w zbiory poetyckie („Nouvelles impressions d’Amérique”), następnie jako obrazkowej postaci pisma („Dom ran”), wreszcie jako obrazowości języka („Sylwetki i cienie”). W każdym z uwzględnionych zbiorów Sosnowski korzysta z innych kontekstów (odpowiednio: rysunki, jakie wykonał Henri-Achille Zo na zamówienie Raymonda Roussela do jego „Nouvelles impressions d’Afrique”; majański kodeks drezdeński; oraz konwencja obrazów pastoralnych charakterystycznych dla epoki baroku) i odmiennie rozplanowuje relacje słowno-obrazowe. Artykuł kończy się podsumowaniem problematyzującym poszczególne przypadki takich związków. W jego ramach sformułowana zostaje teza, że obrazowość języka i inne przypadki użycia tego rodzaju komponentów powodują, że poezja Sosnowskiego nie może być rozumiana tylko jako autoteliczna, kwestionująca „zewnętrze” języka. Włącza się bowiem w zbiorowe obiegi fantazji, a obrazy i obrazowość zakotwiczają język w mocnych znaczeniach-wyobrażeniach.

Malarstwo Vincenta van Gogha doczekało się licznych opracowań historyków sztuki i literatury, kulturoznawców, konserwatorów. Osobnym obszarem, do którego przeniknęła ikonosfera holenderskiego artysty, jest literatura, w tym przede wszystkim poezja. Artykuł przedstawia znaczenie motywu cyprysa w prowansalskiej twórczości van Gogha i w listach artysty do brata Theo oraz sposób odczytania tego elementu prowansalskiej przestrzeni przez polskich poetów współczesnych, m.in.: Dariusza Bugalskiego, Mieczysława Dziaczka, Krzysztofa Gąsiorowskiego, Tadeusza Różewicza, Włodzimierza Słobodnika, Jerzego Wojciechowskiego. Cyprys, który był dla malarza najważniejszym reprezentantem przyrody francuskiego Południa, w wierszach polskich poetów jest odczytywany na nowo – utożsamiany z postacią van Gogha, staje się reprezentacją samego malarza.

Artykuł stanowi propozycję syntezy wątków roślinnych w twórczości Krystyny Miłobędzkiej. Analiza wierszy, w których pojawiają się motywy i tematy roślinne, prowadzi do konstatacji, iż ich podmiot za pomocą owych motywów wypowiada potrzebę oparcia się o sferę pozaludzką, ale też wiarę w siłę i nieśmiertelność organizmów fotosyntezujących. Balans między obrazem słabej/niezwyciężonej trawy i potęgą/zmiennością drzewa organizuje w tych wierszach poetykę relacji z żywiołem roślinnym. Biofilia, wpisana w utwory Miłobędzkiej, pokazuje też aporie stojące u podstaw jej konstrukcji tożsamościowych.

Głównym zadaniem rozprawy jest namysł nad zakresem oddziaływania poezji Wielimira Chlebnikowa na twórczość poetycką Juliana Tuwima, rosyjskojęzyczną recepcją Tuwima w kontekście twórczości Chlebnikowa oraz polskimi przekładami słowotwórczych wierszy „będzianina” w kontekście twórczości autora „Słopiewni”. Zastosowana przez Adama Pomorskiego translatorska strategia reminiscencji stylistycznej pozwala nie tylko pogłębić związki twórczości Chlebnikowa z idiolektem poetyckim Tuwima, ale także uwypuklić potencjalne możliwości ciągle aktualnej tradycji literackiej kultury docelowej w nowych kontekstach komparatystycznych: językowo-stylistycznych, tematycznych, historycznych.

Artykuł stanowi próbę wielopłaszczyznowej deskrypcji zbioru Witolda Wirpszy „Komentarze do fotografii »The Family of Man«”, interpretowanego w kontekście relacji między literaturą a fotografią. Autor omawia ewolucję badań nad związkami tych dziedzin, wskazując na zwroty ikoniczny i materialny, które przyczyniły się do poszerzenia perspektywy badawczej. W centrum refleksji znajduje się emocjonalna reakcja poety na głośną wystawę Edwarda Steichena oraz pytanie o możliwości translacji tego, co afektywne na tekst literacki. Artykuł zawiera analizę śladów owej „afektywnej poetyki”, a także prezentację sposobów Wirpszy na dekonstrukcję mitu fotografii jako powszechnie zrozumiałego i uniwersalnego języka.

W artykule omówiony został projekt kultury Polski niepodległej, wyłaniający się z materiałów Spółki Wydawniczej „Ostoja” i korespondencji redakcji „Zdroju” (w tym rękopisów) w miesiącach poprzedzających jego powstanie oraz w początkowym okresie działalności poznańskiego dwutygodnika (1917–1918). Wskazano na szczególnie intensywne publikowanie na jego łamach tekstów autorów niemieckich i zinterpretowano je, uwzględniając panujący w tych materiałach dyskurs odnośnie do polsko-niemieckiego transferu kulturowego. Kultura polska jawi się w czasopiśmie redagowanym przez Jerzego Hulewicza jako inkluzywna, wyzbyta resentymentów i definiująca siebie jako część literatury europejskiej, drogą zaś do sformułowania tej autodiagnozy jest stosunek do kultury niemieckiej, przekraczający zaszłości kolonialne. Uwzględnienie optyki studiów postkolonialnych pozwoliło ukazać projekt redakcji jako koncepcję, która dogłębnie mogła rozwinąć się dopiero w warunkach niepodległej Polski.

Artykuł przybliża okoliczności literackiego i publicystycznego debiutu Antoniego Słonimskiego. Autor przygląda się temu, jak moment wkraczania na scenę literacką opisał sam Słonimski i podążający jego tropem badacze, a następnie na podstawie kwerend prasowych nakreśla prawdziwe okoliczności publikacji pierwszych utworów poety. Okazuje się, że w r. 1918, który zwykle uważa się za datę właściwego debiutu Słonimskiego, był on autorem o dużym i zróżnicowanym dorobku artystycznym. W odpowiedzi na pytanie, co zatem można nazwać debiutem literackim, autor artykułu proponuje podział na debiut bibliograficzny oraz debiut instytucjonalny, który pozwala na bardziej precyzyjny opis złożonej sytuacji debiutanta.

Recenzja stanowi omówienie książki Rozalii Wojkiewicz „W spektrum Wyspiańskiego. Witraż w poezji Młodej Polski” (2022). Monografia ta uznana została za najważniejsze opracowanie historycznoliterackie, jakie ukazało się w ostatnich latach. Badaczka porusza temat istniejący dotąd marginalnie w studiach nad poezją przełomu stuleci, sytuując go w kontekście listów Stanisława Wyspiańskiego oraz licznych przykładów utworów młodopolskich podejmujących motyw witrażowy.

Artykuł recenzyjny jest omówieniem monografii Agaty Stankowskiej „Ikona i trauma. Pytania o »obraz prawdziwy« w liryce i sztuce polskiej drugiej połowy XX wieku”, będącej analizą twórczości m.in. Tadeusza Różewicza, Ewy Kuryluk, Stanisława Czycza, Tadeusza Kantora i Jerzego Nowosielskiego, i pierwszym na polskim gruncie ujęciem zwrotu piktorialnego w historii kultury. Do niewątpliwych osiągnięć poznańskiej autorki należą opracowanie kategorii veraikonu i poetyki apofatycznej, kategorii stosowanych przez artystów uprawiających jednocześnie literaturę oraz sztukę. Artykuł stara się wskazać na nowatorskie osiągnięcia monografii i dokładnie omówić zastosowanie ich do analizy dzieł wymienionych twórców i twórczyń.

Recenzja prezentuje biografię Wisławy Szymborskiej „Szymborska. Znaki szczególne. Biografia wewnętrzna” pióra Joanny Gromek-Illg. Autorka artykułu lokuje książkę w kontekstach tradycji pisarstwa biograficznego i przemian metodologicznych współczesnej humanistyki. Zwraca uwagę na hermeneutyczny wymiar najnowszej biografii Szymborskiej jako projektu epistemologicznego i etycznego zarazem.